Nahaha!

De meeste van 'mijn' NAH-symptomen zijn niet zo snel merkbaar voor anderen. Sowieso is er pas iets aan mij te merken als ik al moe ben. Net als ieder gezond persoon zijn mijn concentratie en daardoor ook mijn coördinatie minder goed - met dat verschil dat ik echt tegen deurposten aan ga lopen. Ook heb ik dan last van woordvindingsproblemen: ik kan de juiste woorden niet vinden, waardoor ik met rare andere woorden kom die er op lijken of met een zeer omslachtige omschrijving, en soms ben ik tijdens het beschrijven zelfs vergeten wat ik nou ook alweer duidelijk wilde maken.  Gisteravond zei mijn vriendin met Jambers-stem: 'Overdag is ze communicatieadviseur en geeft ze Nederlandse bijles, maar 's avonds... "Poetsding. Is -ie vol?" ' Ik kon dus niet eens op de woorden 'tandenborstel' en 'opgeladen' komen. Pfff.

Ik zit wat te breien - dat kan ik sinds kort - op de bank, onder een dekentje, met een kop thee erbij en muziek in mijn oren. Rustiek tafereel, zo lijkt het. Ware het niet dat het twee uur 's nachts is en ik op deze manier probeer mezelf niet wakkerder te maken dan ik al lag. Iets doen zorgt ervoor dat ik niet ga liggen malen; mijn geliefde grapt vaak tegen vrienden dat ik om drie uur de afwas doe, maar dat is soms ook gewoon echt waar. En het helpt, hoor. Na een afwas of een paar toeren breien ga ik weer naar bed en slaap ik makkelijker in. Dat is allemaal niks nieuws wat betreft de afgelopen twee jaar. Het is een standaard geworden na een overprikkelde dag. Nou ben ik steeds beter in overprikkeling voorkomen, dus slaap ik ook stukken beter. En soms heb ik pillen. Er bestaan geen medicijnen tegen hersenletsel, maar soms heb ik toch wel baat bij angstremmers of een slaappil. Sporadisch. Het is wat het is. Vandaag kwam de overprikkeling, anders dan de meeste keren de afgelopen...

Kijk, er was veel energie de afgelopen tijd. Dus ik bouw weer veel op. Werk zoeken, bij vrienden langs, dingen ondernemen, opruimen, klusjes in huis... yes! De afgelopen week hield ik daarbij alleen niet meer helemaal in de gaten hoe het zat met balans tussen energie uitgeven en opladen. En toen kwamen er nog wat onverwachte energievreters tussendoor. En nu is het grijs buiten en ben ik even helemaal op. Snel last van prikkels, geen keuzes kunnen maken (koffie of thee? Route 1 of 2?), nergens zin in. Haken? Wát dan? Film kijken? Welke dan? Middagdutje? Hoe lang dan, wanneer dan? Nou ja, huilen dus. Of boos. En dan weer moe daarvan. Gelukkig heb ik wel een lijstje gemaakt met wat dan helpt . Vereisten zijn gewoon regelmaat, de dingen in de wereld een beetje ontwijken, ontspanning zonder inspanning, bewegen en naar buiten. Ik zeg even alles af, ik neem even een paar dagen rust, ik kleur wat kleurplaten in ofzo en dan ben ik er wel weer: mét structuur én balans! Voor jezelf zorgen...

Mijn ambulant begeleider was er net en we spraken de afgelopen twee weken door. Een leeglopende vat was ik, qua energie, doordat de feestdagen alle regelmaat doorbreken. Maar toen ze vertrok, bedacht ik me dat het misschien wel mee was gevallen met die energie. Ik voelde me misschien wat lusteloos, maar als ik zo wat dingen opschrijf, heb ik het toch maar verdomd goed gedaan:

Aan het kerstdiner. Ik probeerde mijn zusje op rechts een verhaal te vertellen, maar opeens wist ik niet meer waar ik was. Links werd er gepraat en die afleiding zorgde ervoor dat ik de draad kwijt was. Mijn vriendin tegenover me zei tegen mijn zusje 'ja, ze heeft nâh' en dat kwam er voor het eerst zo liefdevol en grappig uit dat ik het nu wel op móet schrijven. Mijn zusje lachte en gaf me de draad weer terug. Het was een fijne avond. De enige avond overigens die in het teken stond van kerst. Een diner met de hele familie sloegen we af. Rust had ik nodig, en ik was niet de enige. Ik haalde de Lego bij mijn ouders van zolder. Het gaat de laatste tijd dus best goed met mij. Ik ben lekker bezig met van alles, moet mezelf soms wat terugfluiten en dan weer dagschemaatjes maken en middagslaapjes doen. Maar alles binnen de perken van een voor mij inmiddels acceptabele hoeveelheid energie en concentratie.  Als het goed gaat is er hier weinig te schrijven.  Maar elk jaa...

Als mensen vragen hoe het met me gaat, kan ik in alle oprechtheid 'goed!' zeggen. Dat is lang geleden. Ik heb er de afgelopen twee jaar ook wel eens aan getwijfeld of het er ooit nog van zou komen. Op je weg terug van het zwartste gat kom je zoveel mensen tegen die verbitterd zijn geraakt, die moe gestreden zijn. Ik heb over mezelf geleerd dat ik een doorbijter ben. Een piekeraar, een perfectionist, een zacht ei, iemand met veel deuken en niet altijd even veel energie, maar een keiharde fanatieke vechter. Al zou ik willen, het lúkt me niet eens om op te geven. Mijn levenslust is zo groot dat ik er soms zelf een beetje moe van word, ironisch genoeg. Ik ben immens trots op wat ik al heb bereikt. Natuurlijk heb ik valkuilen, ga ik af en toe weer iets te ver over mijn grenzen en blijft het lastig om me daarna over te geven aan de consequenties. Maar trots voert de boventoon. Ik ben lekker bezig met werken en werk zoeken, het huis raakt langzamerhand opgeruimd, ik voel me re...

Langzamerhand ontvouwt zich een nieuw normaal. Paniek is niet meer iets van elke dag, ik mag weer zelf beslissingen nemen. Ik ben gedeeltelijk arbeidsongeschikt verklaard, wat lastig is om te verwerken. Ik zit er nog middenin, de ene dag is het een opluchting, een andere dag is het ontwerkelijk en weer een andere dag ben ik boos of verdrietig. Het is niet niks, maar het is nodig om met minder druk een baan te kunnen gaan zoeken, te kunnen leven. Sneller dan ik dacht pak ik mijn leven van 'vóór de crash' weer op. Of misschien is 'eerder' een beter woord. Het gaat nog altijd langzamer dan ik zou willen, en ik kom misschien niet verder dan hoe het er nu voor staat. De tijd zal het leren. Ik was grofweg een jaar erg naar binnen gericht. Ik vond het moeilijk om met de mensen die me na stonden, laat staan de vrienden iets daarbuiten, in contact te zijn. Het voelde vaak als het ware alsof ik ze onder ogen moest komen. Afspreken kostte bergen energie, ik haalde er weinig ui...